Zara’nın Sürdürülebilirlik İddiası ve Perde Arkası

0

 

Düşük fiyat ve hızlı üretim moda dünyasında en etken pazarlama teknikleri. Zara bu bağlamda moda dünyasında başarısını ispatlamış bir marka. Öyle ki üretimin baştan sona tüm aşamaları dahil olmak üzere bir ürünü, bir hafta gibi kısa bir sürede 29 dolarlık fiyat etiketiyle raflarına yerleştirebilmekte. Markanın en çok tercih edilen “Join Life” etiketi, bahsi geçen düşük maliyetlerle piyasaya sunulan koleksiyonlar arasında. Ve üstelik sürdürülebilir olduğu iddia ediliyor. Ta ki İsveç araştırma grubu Public Eye’ın “Join Life” koleksiyonunu ve sürdürülebilirlik iddiasının arka planını inceleyene dek. Public Eye yaptığı araştırmalarda Zara’nın düşük maliyetli insan gücü çalıştırmakta ve çalışanların da insanca bir yaşam için hakları olan maddi olanaklara sahip olamadıklarını belirtti. 

Bir Sweatshirt’ün İzinde

Zara ürünlerin yüzde 57’si Türkiye, İspanya, Portekiz ve Fas’ta imal ediliyor. Aretha Franklin’in eserlerinden ilham alınarak tasarlanan “R-E-S-P-E-C-T” adlı sweatshirt ise Türkiye’deki fabrikalarda hayat bulmuştu. Public Eye, araştırmasında spesifik olarak bu üründen yola çıktı.

Grup, araştırmalara Inditex’in şeffaflık iddiaları üzerine başladı. Aylar süren bilgi talepleri üzerine sweatshirt üretiminin derinliklerine inilebildi. Public Eye, araştırma ve inceleme için tesislerin her birini ziyaret etti ve çalışanlardan bilgi edindi. Ve sonuç pek de iç açıcı değildi… Sweatshirt’lerin imalatını (kesim ve dikim dahil) yapan tesis, ürünlerin her biri için 1.53 Euro yani 9 TL elde ettiklerini açıkladı. 

Public Eye daha sonra bir kapüşonlunun üretim maliyetini netleştirmek adına Clean Clothes Campaign (hazır giyim sektöründe çalışanların haklarına adanmış sendikalar ağı) ve Paris merkezli danışmanlık şirketi Le Basic ile bir araya geldi. 

€26,67  karşılığında satılan bir Zara kapüşonunun tahmini maliyet dağılımı

Pamuk tarımı € 0,26
Tohumlardan ayrılmış lifler € 0.42
Elyaf iplik € 0.55
Pamuklu ve polyester dokuma € 4.13
Kapüşon yapımı için kesim ve  dikim € 1.53
Hoodie üzerine baskı € 0.17
Fabrika tedarik acentesine ücret € 0,71
Raflara yerleştilene kadar eklenen toplam maliyet € 10,26
Elde edilen kar € 4,20
Katma değer vergisi (KDV) € 4,44
Genel Toplam € 26,67

Elbette veriler kusursuz değil. KDV oranları ülkeden ülkeye değişmekte. Örneğin bir Zara sweatshirt İspanya’da 25,95 Euro iken İsviçre’de 39,50 Euro olabiliyor.

Veriler, üretim sürecine genel bir bakış açısı kazandıracak nitelikte. Kısacası Hindistan’dan Türkiye’ye, pamuk çiftliklerinden, iplik imalatına ilgili çalışan maliyetinin 2,09 € olduğu anlaşılıyor. Bu rakam, Zara’nın karının yarısından da az… 

Sürdürülebilir olması beklenen “Join Life” etiketi için bile üreticiler üzerindeki mali baskı büyük. Public Eye, Inditex’in karı için ödenen en yüksek bedelin, işçiler tarafından elde edildiğine de belirtti. Zara her ne kadar bu araştırma sonucunu kabul etmese de firmanın sürdürülebilir politikasında kendi içinde bir çelişki yaşadığı ortada. 

Çalışan ücretlerini temsil eden tahmini maliyet dağılımı 

Pamuk çiftçileri € 0.21
Tohumu lifinden ayıran işçiler € 0.01
İplik işçileri  € 0,06
Tekstil değirmeni işçileri € 0,62
Konfeksiyon işçileri (kesme ve dikme) € 1.10
Yazıcıdaki İşçiler € 0.09
Toplam € 2.09

 

Hazırlayan: Melis Özek

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here